Piotr Jańczak » Wniosek o stwierdzenie nadpłaty bez korekty deklaracji a przedawnienie – czy fiskus może odmówić rozpatrzenia?Dlaczego brak korekty deklaracji nie przekreśla prawa do zwrotu podatku.

1. Wprowadzenie

W praktyce podatkowej często pojawia się problem skutków złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w ostatnich dniach terminu przedawnienia, gdy jednocześnie podatnik nie dołączy wymaganej korekty deklaracji (art. 75 § 3 o.p.).

Organy podatkowe w takich sytuacjach nierzadko odmawiają rozpoznania wniosku, twierdząc, że brak korekty deklaracji pozbawia go skuteczności.

Spór koncentruje się wokół dwóch kluczowych pytań:

czy wniosek bez korekty deklaracji skutecznie wszczyna postępowanie,
czy brak ten może zostać uzupełniony po upływie terminu przedawnienia.

Problem ma istotne znaczenie praktyczne – od jego rozstrzygnięcia zależy, czy podatnik zachowa prawo do zwrotu podatku.

2. Charakter obowiązku z art. 75 § 3 o.p.

Zgodnie z art. 75 § 3 o.p., jeżeli przepisy wymagają złożenia deklaracji, podatnik powinien równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty złożyć korektę deklaracji.

W praktyce spotyka się stanowisko, że brak dołączenia korekty oznacza brak skutecznego wniosku. Zdarza się również, że organy odmawiają wzywania do uzupełnienia tego braku, jeżeli uzupełnienie to miałoby w praktyce nastąpić już po upływie terminu przedawnienia. Argumentują przy tym, że korekta deklaracji nie może być skutecznie złożona po przedawnieniu zobowiązania podatkowego.

W kontekście powyższego, należy zauważyć, iż art. 75 § 3 o.p. nie przewiduje sankcji bezskuteczności ani nieważności wniosku złożonego bez korekty deklaracji. Przepis ten nie określa również skutków takiego uchybienia. Żaden inny przepis Ordynacji podatkowej nie wprowadza konsekwencji, na które powołują się organy.

W konsekwencji brak korekty należy traktować jako brak formalny wniosku, który nie wpływa na jego skuteczność, a jedynie uruchamia mechanizm jego uzupełnienia przewidziany w Ordynacji podatkowej.

3. Skutek złożenia wniosku przed przedawnieniem

Zgodnie z art. 165 § 3 o.p., postępowanie podatkowe wszczynane na żądanie strony wszczyna się z dniem wniesienia tego żądania.

Oznacza to, że złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty przed upływem terminu przedawnienia skutkuje wszczęciem postępowania, nawet jeśli pismo zawiera braki formalne. Dla skuteczności procesowej decyduje więc moment wniesienia wniosku, a nie to, czy od razu spełnia on wszystkie wymogi formalne.

Ewentualne braki formalne wniosku nie wpływają przy tym na moment wszczęcia postępowania, lecz podlegają odrębnemu trybowi usunięcia.

4. Obowiązki organu podatkowego

Jeżeli organ stwierdza braki formalne wniosku, zastosowanie znajduje art. 169 § 1 o.p. Organ jest wówczas zobowiązany wezwać podatnika do usunięcia braków w terminie 7 dni oraz pouczyć go o skutkach bezskutecznego upływu tego terminu.

Przepis ten nie pozostawia organowi swobody w tym zakresie i nie pozwala zastąpić wezwania odmową rozpoznania sprawy.

W praktyce oznacza to, że brak korekty deklaracji nie pozbawia podatnika prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku, jeżeli został on złożony przed upływem terminu przedawnienia.

Odmienne stanowisko prowadziłoby do nadmiernego formalizmu i stałoby w sprzeczności do art. 169 § 1 o.p.

5. Skutek uzupełnienia braków – działanie ex tunc

Skoro brak korekty deklaracji ma charakter formalny, jego uzupełnienie podlega ogólnym zasadom określonym w art. 169 § 1 o.p.

Organy podatkowe często argumentują, że wezwanie do uzupełnienia braków (w postaci korekty deklaracji) jest bezprzedmiotowe, jeżeli uzupełnienie miałoby nastąpić już po upływie terminu przedawnienia. Wskazują przy tym, że po przedawnieniu nie można skutecznie złożyć korekty deklaracji – nawet jeśli stanowi ona element wniosku o stwierdzenie nadpłaty złożonego przed tym terminem.

Pogląd ten nie znajduje jednak oparcia w przepisach.

Prawidłowe uzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni wywołuje bowiem skutek ex tunc (wsteczny). Oznacza to, że przyjmuje się fikcję prawną, jak gdyby korekta deklaracji została złożona już w dniu wniesienia wniosku.

Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2025 r. (sygn. I FSK 561/25), wskazując, że:

wymóg „równoczesności” z art. 75 § 3 o.p. ma charakter funkcjonalny, a nie czasowy,
organ powinien wezwać podatnika do uzupełnienia braków, a nie odmawiać wszczęcia postępowania.

6. Znaczenie przepisów o przedawnieniu

Warto wskazać także na przepisy art. 79 o.p.

Zgodnie z art. 79 § 2 o.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Jednocześnie jednak, jeżeli postępowanie zostało wszczęte przed upływem tego terminu, może ono być prowadzone i zakończone już po jego upływie (art. 79 § 3 o.p.).

Potwierdza to, że kluczowe znaczenie ma data złożenia wniosku – nawet jeśli jest on początkowo niekompletny.

7. Konkluzja.

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony przed upływem terminu przedawnienia nie traci skuteczności tylko dlatego, że nie dołączono do niego wymaganej przepisem art. 75 § 3 o.p., korekty deklaracji.

Brak ten ma charakter formalny i powinien być usuwany w trybie art. 169 § 1 o.p. czyli przez wezwanie o złożenie brakującej korekty w terminie siedmiu dni. Uzupełnienie wniosku w tym trybie działa z mocą wsteczną.

Fiskus nie ma więc podstaw do odmowy rozpoznania sprawy wyłącznie z uwagi na brak korekty deklaracji i to, że ewentualne uzupełnienie tego braku nastąpiłoby już po upływie terminu przedawnienia, jeżeli sam wni

Piotr Jańczak

doradca podatkowy

Powyższa publikacja nie stanowi całościowego opracowania czy opinii. Sygnalizuje ona jedynie przedstawiony temat z zakresu prawa podatkowego. W razie zainteresowania uzyskaniem pełnej informacji, proszę o kontakt na e-mail: piotr.janczak@janczak-doradca.pl